Washing Ekonomisi

Washing ekonomisi, gerçek dönüşümün yerini dönüşüm söyleminin ticarileşmesinin aldığı yapısal kalıbı adlandırır. En görünür hali sürekli uzayan bir silsiledir: greenwashing → AI-washing → judgment-washing → upskill-washing → narrative-washing. Her yeni gündem, aynı mimariyi farklı bir kelime dağarcığıyla yeniden üretir.

Mesele tek tek şirketlerin sinik bir tercih yapması değil. "Washing" sistemik bir üretim biçimine dönüşmüştür: eylem pahalı, dil ucuz olduğunda meşruiyetin imal edilme biçimi budur. Bir markanın karbon nötr vaadi, bir kurumun "sorumlu yapay zekâ" duyurusu, bir şirketin "çalışanlarımızı geleceğe hazırlıyoruz" kampanyası — hepsi aynı işlemi yapar: yapılması gerekenin maliyetini, yapılmış gibi görünmenin çok daha düşük maliyetiyle değiştirir.

Bu yüzden washing'i tekil bir etik kusur olarak okumak yanıltıcıdır. O, kırılganlık ekonomisinin söylem katmanıdır; krizin kendisini değil, krizle ilgilenme görüntüsünü satar. Sahiplenilecek olan iki kelime değil — her yeni alanda yeniden kurulan o kalıbın ta kendisidir.