COP31 · Antalya · 9–20 Kasım 2026

COP31 — Antalya'da bir iklim eşiği

9–20 Kasım 2026'da Türkiye ev sahipliğinde. Müzakere başlıklarını, Türkiye'nin rolünü ve arka plandaki fikirleri haftalık takip ediyoruz.

COP31'e kalan

Bültene katılDerin analizler

10 soruda COP31

Zirveyi anlamak için asgari bilgi. Kaynaklar: UNFCCC, IPCC AR6, T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı.

01COP nedir?+

Conference of the Parties — 1992 BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'ni (UNFCCC) imzalayan 198 tarafın yıllık müzakere zirvesi. Kararlar konsensüsle alınır ve iklim politikalarının küresel çerçevesini belirler.

02COP31 neden Türkiye'de?+

Doğu Avrupa bölgesi 2026 ev sahipliğini üstlendi. Türkiye ve Avustralya uzun süre yarıştı; Kasım 2025'te varılan uzlaşıyla ana zirve Antalya'da toplanıyor. Türkiye böylece OECD üyesi olarak ilk kez bir COP'a ev sahipliği yapıyor.

03Kimler katılır?+

198 taraf devlet delegasyonları, BM sistemi, bilimsel kuruluşlar (IPCC), gözlemci sivil toplum örgütleri, iş dünyası koalisyonları, yerel yönetimler ve akredite basın. Toplam katılımcı sayısı 40–80 bin arasında olur.

04Ana müzakere başlıkları neler?+

Emisyon azaltımı (mitigation), uyum (adaptation), iklim finansmanı, Kayıp ve Zarar Fonu, Global Stocktake takibi, adaletli geçiş çalışma programı, Article 6 karbon piyasaları ve yeni kollektif nicel finans hedefi (NCQG) uygulaması.

05Kayıp ve Zarar (Loss & Damage) nedir?+

İklim krizinin engellenemeyen etkilerinin (sel, kuraklık, yükselen deniz seviyesi) yol açtığı geri dönülmez kayıp ve zararların tazmini için oluşturulan mekanizma. Fon COP27'de kuruldu, COP28'de operasyonel hale geldi; COP31'de kaynak yaratma ve dağıtım mimarisi tartışılacak.

06NDC nedir?+

Nationally Determined Contribution — Paris Anlaşması'nın omurgası olan ulusal iklim taahhütleri. Her taraf beş yılda bir güncellenmiş, önceki hedeften daha iddialı bir NDC sunmakla yükümlü. 2026, 2035 hedeflerinin masaya konduğu dönem.

07Article 6 ne demek?+

Paris Anlaşması'nın karbon piyasalarını düzenleyen maddesi. Ülkeler arası emisyon transferi (6.2) ve merkezi bir uluslararası karbon piyasası (6.4) kurallarını içerir. Çifte sayım, çevresel bütünlük ve sosyal güvenceler hâlâ tartışmalı.

08Adaletli geçiş (just transition) nedir?+

Fosil yakıt ekonomisinden düşük karbonlu ekonomiye geçişte işçilerin, toplulukların ve Küresel Güney'in korunmasını hedefleyen ilke seti. COP31'de bağlayıcı bir çerçeveye dönüşüp dönüşmeyeceği kritik gündem.

09Yapay zekânın iklimdeki yeri ne?+

İki yönlü: bir yandan iklim modellemesi, enerji şebekesi optimizasyonu ve uyum çözümlerinde kullanılıyor; öte yandan veri merkezleri enerji ve su talebini keskinleştiriyor. COP31'de 'AI ve iklim yönetişimi' ilk kez resmi yan gündemde.

10Sonuç nasıl ölçülür?+

Kapanış metinlerinin dili (özellikle 'fosil yakıtlardan çıkış' formülasyonu), Kayıp ve Zarar Fonu'na yeni taahhüt hacmi, NCQG uygulama takvimi, Article 6 kurallarının netleşmesi ve yeni NDC'lerin iddiası. 1.5°C hedefiyle uyumun ölçüsü bunlarla belirlenecek.

Tematik sütunlar

Hub'ı dört başlık etrafında kuruyoruz. Her sütunda hem nötr bilgi kartları hem imzalı analizler yer alıyor.

Türkiye masası

Ev sahipliği, NDC 2035, kömürden çıkış senaryoları, Antalya lojistiği ve iç politika okuması.

Yapay zekâ × iklim

Veri merkezi enerjisi, iklim modellemesi, algoritmik yönetişim ve etik sınırlar.

İklim finansmanı

Kayıp ve Zarar Fonu, NCQG uygulaması, karbon piyasaları ve Küresel Güney'in konumu.

İnsan ve gelecek

Adil geçiş, iklim göçü, kuşaklararası adalet ve iklim etrafındaki anlatının felsefesi.

Yol haritası

  1. Haziran 2026

    Bonn SB62 ara toplantıları

    Zirvenin teknik ısınma turu: metin taslakları burada şekillenir.

  2. Eylül 2026

    Pre-COP bakanlar toplantısı

    Antalya öncesi son siyasi hizalanma; kritik metinler için köprü kuruluyor.

  3. 9 Kasım 2026

    COP31 açılış — Antalya

    İlk hafta teknik müzakereler; yüksek segment ikinci hafta başlıyor.

  4. 20 Kasım 2026

    Kapanış — final metinler

    Genelde uzatmaya giden gerçek kapanış: dilin son hali burada belirlenir.

Güncel gündem

İlk notlar yakında. Bültene katılırsanız yayınlandığında haber veririz.

Derin analizler

COP31 etiketli uzun analizler burada listelenecek.

Terimler

NDC
Nationally Determined Contribution — bir ülkenin Paris Anlaşması kapsamında sunduğu ulusal iklim taahhüdü.
Loss & Damage
Önlenemeyen iklim etkilerinden doğan kayıp ve zararların tazmini için kurulan uluslararası mekanizma.
Article 6
Paris Anlaşması'nın uluslararası karbon piyasalarını düzenleyen maddesi (6.2 ve 6.4).
NCQG
New Collective Quantified Goal — 2025 sonrası küresel iklim finansmanı hedefi (COP29'da 300 milyar $/yıl olarak kabul edildi).
JETP
Just Energy Transition Partnership — G7 ülkelerinin gelişmekte olan ülkelere kömürden çıkış için sunduğu paket.
Global Stocktake
Paris hedeflerine olan mesafenin 5 yılda bir yapılan kapsamlı değerlendirmesi.
Adaptation Gap
Uyum için gereken finansman ile fiilen sağlanan finansman arasındaki açık.
Mitigation
Sera gazı emisyonlarının azaltımı — iklim politikasının birinci sütunu.
Just Transition
Düşük karbonlu ekonomiye geçişte işçilerin ve toplulukların korunması ilkesi.
Carbon Sink
Atmosferden karbon çeken doğal (orman, okyanus) ya da teknolojik yutak.
1.5°C
Paris Anlaşması'nın en iddialı ısınma sınırı; aşılması iklim sisteminde geri dönülmez eşiklere yaklaşmak demek.
Climate Finance
Zengin ülkelerin gelişmekte olan ülkelere iklim eylemi için sağladığı finansman akışı.

Kaynaklar